Tylko nieliczni mogą się poszczycić nienagannym zdrowiem. Wieczny pęd, zanieczyszczenie środowiska, a także nałogi i obciążenia genetyczne sprzyjają rozwojowi wielu chorób. Jedyny sposób na to, by w porę wychwycić chorobę, to regularne badania krwi. Jak często należy je wykonywać i co warto wiedzieć? Przeczytaj!
Morfologia to podstawowe badanie krwi będące skutecznym narzędziem diagnostycznym informującym o stanie zdrowia. Za jej pomocą można odkryć dysfunkcje układu krwiotwórczego, zaburzenia pracy nerek, wątroby, dróg żółciowych, a także odnaleźć przyczyny zmęczenia, bólów głowy i innych przypadłości.
Interpretacja wyników morfologii krwi pokazuje kondycję wszystkich układów w organizmie i toczące się w nim procesy zapalne. Morfologia krwi pozwala na czas wychwycić procesy patologiczne i jest pomocna w nakreśleniu kierunku dalszej diagnostyki. Badanie pozwala na ilościową i jakościową ocenę elementów morfotycznych. Na podstawie odchyleń od normy niektórych parametrów krwi lekarz pierwszego kontaktu kieruje pacjenta do specjalisty, który może zdecydować o pogłębieniu diagnostyki.
Morfologia krwi to badanie, które profilaktycznie zaleca się wykonywać raz w roku. W poszczególnych przypadkach, szczególnie przy schorzeniach przewlekłych i w czasie ciąży, badanie powtarza się co 2–3 miesiące. Ma to związek z żywotnością komórek morfotycznych. Na przykład czas życia pojedynczego erytrocytu wynosi 120 dni, leukocyty żyją od dwóch do czterech dni, a trombocyty – od tygodnia do 10 dni.
Częstotliwość, z jaką należy wykonywać morfologię krwi, zależy od stanu zdrowia, wieku i historii chorobowej. Gdy morfologia ma na celu monitorowanie toczącego się w organizmie stanu zapalnego lub niedokrwistości, o częstotliwości badania powinien zdecydować lekarz.
Interpretację wyników morfologii zawsze lepiej pozostawić lekarzowi prowadzącemu, niemniej warto znać podstawowe oznaczenia i normy.
RBC – erytrocyty. Czerwone krwinki należą do najliczniejszej grupy elementów morfotycznych. Ich zadaniem jest dostarczanie za pośrednictwem hemoglobiny tlenu do wszystkich tkanek. Erytrocyty odprowadzają też częściowo dwutlenek węgla powstały w komórkach podczas przemiany materii. Na skutek chorób erytrocyty mogą zmieniać swój kształt, gęstość oraz liczebność. Nieprawidłowe wyniki mogą świadczyć o anemii, rzadziej nadkrwistości.
WBC – leukocyty. Białe krwinki to pierwsza linia obrony przed patogenami z zewnątrz, a także produktami ubocznymi naturalnego rozpadu tkanek w organizmie. Ich ilość wskazuje na wydolność układu odpornościowego i zdolność do przeciwstawiania się infekcjom. Zarówno podwyższony, jak i zaniżony poziom świadczy o toczących się w organizmie procesach zapalnych, obecności chorób zakaźnych i autoimmunologicznych. Żeby zrozumieć, co dokładnie dzieje się w organizmie, lekarz powinien zlecić morfologię krwi z rozmazem, która określa poziom poszczególnych rodzajów białych krwinek, tj. neutrofili, limfocytów, monocytów, eozynofili i bazofili.
PLT – trombocyty. Bez nich krew nie jest w stanie krzepnąć. Płytki krwi zamykają naczynia krwionośne, w których doszło do przerwania ciągłości, tworzą tzw. czop płytkowy. Następnie dzięki fibrynie dochodzi do powstania skrzepu. Niski poziom trombocytów może wskazywać na astmę płucną, malarię, nowotwory, odwodnienie, nadmierne obciążenie fizyczne oraz zapalenie stawów.
Zdjęcie główne: Testalize.me/unsplash.com
